Olmak İstediğim İnsan Kitap Özeti‏

1
2425

OLMAK İSTEDİĞİM İNSAN

Birine yardımcı olmak istediğinizde ona ne yapması gerektiğini söylemek yerine nasıl düşünmesi gerektiğini gösterin. Devamında, o zaten kendisi için doğru olan kararları, sizden çok daha iyi bir şekilde alacaktır.

Geçmiş; deneyim ve enformasyon iyi öğretmenlerdir fakat yaşamınızı bunlara göre şekillendirmeniz sizi her zaman mutlu etmeyebilir. Örneğin iyi ebeveyn olmak için öncesinde birkaç çocuk yetiştirmeyi istemeyeceğimiz gibi. Bu yüzden teori çok değerlidir. Olayları yaşamadan önce ihtimalleri görmemize yardımcı olur. Teori, neyin neye yol açtığını ve bunun nedenini anlatan genel bir ifadedir. Yaşamınız boyunca karşılaşacağınız sorunları çözmek neyin neye yol açtığını anlamakla ilgilidir. Yani başarılı, mutlu, iyi bir hayata sahip olmak için; HAYAT hakkında bir veya birden çok teoriniz olması gerekir. Çünkü bazen karşılaştığınız durumlar oldukça karışık olabilir ve tek bir teoriyle işin içinden çıkamayabilirsiniz.

Kariyerinizde Mutluluğu Yakalamak

Çocukken büyüyünce ne olacağımızı sorduklarında hepimiz gerçekten ne istiyorsak onu söylerdik. Sonra belki hayallerimiz de değişti evet ama kaçımız gerçekten hayalindeki, istediği mesleğe sahip?

Kariyerinizi geliştirdiğiniz süreçte hayallerinizin peşinden koşmak önemlidir, genellikle mutlu olmanızı sağlar. Ancak önyargılı olmayın; hayallerinizde, planlarınızda yer almayan bir fırsatı ezip geçmek ne kadar doğru? Bazen de karşımıza planlamadığımız güzel fırsatlar çıkabilir. Onlara şans vermeyi deneyin. İçinizdeki stratejistin, teorileri kullanarak fırsatlar arasından uygun olanı seçmesine ve kaynaklarınızı bu uygun fırsatları beslemek için kullanmasına izin verin. Eğer bu strateji sürecini anlayabilir ve yönetebilirseniz gerçekten sevdiğiniz bir kariyeriniz olması muhtemel.

Bizi harekete geçirenin ne olduğunu anlamanın mutlu olmamızla yakından bir ilişkisi vardır. Bu konuda incelenebilecek iki teori var. Teşvik Teorisi ve İki Faktörlü Teori (Motivasyon Teorisi). Teşvik teorisinde amaç teşviklerin örtüşmesidir. Yani bir insana iyi maaş verdiğiniz sürece işinden memnun olması anlamında düşünülebilir. Fakat bu teoriyi bozan bir durum söz konusu; hayır kuruluşları. Bu kuruluşlarda gönüllü çalışan insanların çoğu kez çok daha başarılı oldukları görülüyor. Oysa ki onları motive edecek paralar kazanmaları söz konusu bile değil. Motivasyon teorisinde ise amaç insanları severek, isteyerek yapacakları şeylere yönlendirmektir. Bu durumda iyi ve kötü koşullarda motivasyon aynı şekilde devam eder. Bu “iki faktörlü teori”de faktörlerden birincisi hijyen faktörleridir. Hijyen faktörleri olmazsa olmazdır fakat tek başlarına işi sevmemizi sağlamazlar. Statü, maaş, iş güvenliği, çalışma koşulları gibi. Kötü hijyen tatminsizlik yaratır. İkinci faktör ise asıl işi sevmemizi sağlayandır; motive ediciler. Zorlu ve fırsatlarla dolu iş, tanınma, sorumluluk ve kişisel gelişim gibi. Teoriye göre motive ediciler işliyorsa işinizi seversiniz.

Varış noktasından daha önemli olan bir şey varsa o da yolculuktur. Bir noktadan sonra hijyen faktörleri olduğu için mutlu olmayız, mutlu olduğumuz için hijyen faktörleri olur. Bunun farkında olursak özgürleşip daha önemli şeylere odaklanabiliriz.

Eğer önünüzde kariyeriniz için hijyen faktörlerini ve motive edicileri birlikte sağlayan bir yol varsa önceden belirlenmiş stratejiyi takip etmek uygundur. Ancak böyle bir durumda değilseniz karşınıza çıkan fırsatları değerlendirin. Bu da kendiliğinden beliren stratejinizi denemek ve takip etmek anlamına gelir. Ve son olarak belki de en önemlisi; önceden belirlenmiş veya kendiliğinden beliren strateji, hangisi olduğu önemli olmaksızın eğer kaynaklarınızı stratejinizi uygulamak için kullanmıyorsanız stratejinizi uygulamıyorsunuz demektir.

“Kariyer araştırması yaparken yaşam kapısını sonuna kadar açık bırakın. Durumunuza göre, farklı fırsatlarla deney yapmaya, çark etmeye ve hem tatmin edici hijyen faktörlerini temin eden hem de tüm motive edicileri sağlayan bir noktaya gelinceye kadar stratejinizi geliştirmeye hazır olun. Ancak o zaman önceden belirlenmiş bir stratejinin anlamı vardır. Bunu bulduğunuzda bileceksiniz.”

İlişkilerinizde Mutluluğu Bulmak

Hayattaki birçok şeyde olduğu gibi aile ilişkileriniz için de YATIRIM yapmanız gerekir. Öyle ki iyi bir aile yaşantısı, iyi bir aile kültürü için belki de kariyeriniz için yaptığınızdan çok daha fazlası. Aileniz ile ilişkilerinizin iyi gözüktüğü sıralarda ağırlığı işinize vermek yapabileceğiniz belki de en büyük hata. Çünkü ilişkilerinizin en iyi olduğu dönemlerde bile aileniz için emek harcamazsanız bir süre sonra kendinizi ciddi sorunlar başlamış ve iş işten geçmiş bir halde bulabilirsiniz. Garip gelse de, güçlü aile bağları ve iyi arkadaşlıklar yani iyi insan ilişkileri oluşturmak istiyorsanız asıl yatırımınızı böyle bir şeye ihtiyaç yokmuş gibi göründüğünde yapmalısınız. Ailenizde görmek istediğiniz kültürü de aynı şekilde sürekli ve bilinçli olarak inşa etmeli ve güçlendirmelisiniz. Örneğin çocuğunuzun birkaç kez bile istemediğiniz bir davranışı yapmasına izin vermeniz ailenizde istemediğiniz bir kültürün yerleşmeye başlaması için yeterlidir.

İnsan ilişkileriyle ilgili bir diğer konu da bakış açınızı değiştirmek. Empati insan ilişkilerinin en önemli unsurlarından biri. Karşınızdaki kişi için ne yaparsanız yapın eğer onun istediği veya isteyebileceği şeyi yapmıyorsanız yaptıklarınız karşınızdaki kişi için bir şey ifade etmeyecektir. Bu yüzden eşiniz, çocuğunuz, ebeveynleriniz, arkadaşınız için bir şey yapmaya başlamadan önce onu anlama aşamasını unutmayın. Bunu “kendinden vazgeçmek” olarak görüp kötü algılamayın, değecek bir şey için fedakarlık yapmak ilişkilerinizi güçlendirip derinleştirebilir.

Çocuklarına yardımcı olmak, kurslara gönderip farklı beceriler kazanmalarını sağlamak, iyi birer okul eğitimi almalarını sağlamak bütün ailelerin hedefi. Fakat bunları yaparken çocuğunuza aslında kötülük yapabiliyor olma ihtimalinizi hiç düşündünüz mü? En başta da bahsettiğim gibi birine yardımcı olmak istiyorsanız ona ne yapması gerektiğini değil nasıl düşünmesi gerektiğini öğretin/gösterin. Yetenekler Teorisi’ne göre çocuklar mücadeleye açık olmalı, zor sorunları kendi başlarına çözebilmeli ve değerler geliştirebilmeliler. Yani birçok yetenek öğrenip problemlerini çözemeyen bir çocuk yetiştirmek yerine daha kısıtlı yeteneklere sahip, belki daha az sayıda sporu yapabilen veya daha az sayıda müzik aleti çalabilen, fakat kendi problemlerini çözüp zorluklarla başa çıkabilen çocuk yetiştirmek hayatınız boyunca çocuğunuza yapacağınız en büyük iyilik olabilir. Çocuğunuzun deneyim kazanabileceği “ders”leri almasını sağlamak bir ebeveyn olarak hayattaki en önemli sorumluluğunuz olabilir. Hayatta başarısız olan insanlara baktığınızda gördüğünüz şey başarıya yeteneği olmadığı değildir, o konuda alması gereken-doğru dersleri alamadığıdır.

“Çocuklar siz onları eğitmeye hazır olduğunuzda değil, kendileri öğrenmeye hazır olduklarında öğrenirler; yaşamda zorluklarla karşılaştıklarında onların yanında değilseniz, öncelikleriniz ve yaşamlarını şekillendirme fırsatlarını kaçırıyorsunuz demektir.”

Hapse Girmemeyi Becermek

Çoğumuz kişisel kurallarımızı “bu seferlik” bozmaktan bir şey çıkmayacağını düşünürüz. “Bir kereden bir şey olmaz.” Fakat “İlkelerimize zamanın yüzde 100’ünde bağlı kalmak, yüzde 98’inde bağlı kalmaktan daha kolaydır.”.

Zor yolu izlemenin maliyeti her zaman açıktır, fakat kolay yolu izlemek başlarda çok daha kolay görünür. Marjinal düşünme yolunun sonunda genelde yenilgi vardır ve bu yüzden sadece marjinal maliyeti değil, yaptıklarımızın gerçek maliyetini öderiz. İstesek de istemesek de.

<< “Henry Ford’un bir zamanlar dediği gibi, “Eğer bir makineye ihtiyacınız varsa ve onu satın almıyorsanız, sonunda onun ödemesini yapmış olduğunuzu ama ona sahip olmadığınızı fark edeceksiniz.” >> 

Bir hata yaptığınızda veya hayatınız için önemli bir karar verirken ilk adım küçük bir karar vermektir. Sizi son karara götüren büyük adım birçok küçük adımdan oluşur ve belki de neye doğru yönlendiğinizin farkında bile olmayabilirsiniz. Bir kereden bir şey olmaz, sadece bu seferlik diyerek başta hayal bile edemeyeceğiniz bir noktaya gelmiş olabilirsiniz. Bu yüzden hayatınızdaki amacınızın, izlediğiniz yolun ne olduğuna karar verin ve her zaman bunun altını dolduracak yatırımlar yapın, bu amacı savunacak adımlar atın.

“Olmak istediğiniz insan –yaşam amacınızın ne olduğu- şansa bırakılmayacak kadar önemlidir. Bilinçli olarak tasarlanmalı, seçilmeli ve yönetilmelidir. Bu amaca erişmek için yol alırken karşılaşacağınız fırsatlar ve zorluklar doğaları itibarıyla kendiliğinden belirecektir.”

Merve ENGİNLER 

Yalın Enstitü Stajyeri

 

Olmak İstediğim İnsan kitabı, yazarı Harvard’ın ünlü hocası Prof. Clayton Christensen

Optimist Yayınları

1 YORUM

  1. “Henry Ford’un bir zamanlar dediği gibi, “Eğer bir makineye ihtiyacınız varsa ve onu satın almıyorsanız, sonunda onun ödemesini yapmış olduğunuzu ama ona sahip olmadığınızı fark edeceksiniz.” >>

    Anlıyamadım bu sözü aydınlatırmısınız lütfen.

CEVAP VER