Tekstil Üretimi Yavaş Yavaş Çin'den Bangladeş'e Kayıyor

0
4256

Sabah Gazetesi’nin 25 Temmuz  Pazar ekinde çıkan ‘Tekstil Üretimi Yavaş Yavaş Çin’den Bangaldeş’e Kayıyor’ çok uyarıcı bilgiler içeriyor. Tüm ilgililerin okumalarını tavsiye ediyorum. Yazı ile ilglil bir kısım konuya temas etmek arzusundayım.

1. Yazıda adı geçen Hong Kong menşeli Li & Fung firmasını, dünyayı yakından tanıyan Türk Firmaları çok iyi tanıyorlar. Li & Fung firmasının 2009 yılı cirosu 8.7 milyar dolar civarındadır. Dünyadaki bu firmaya etki yapamamaktadır. Dünyanın en tanınmış markalarına tedarikçilik yapıyor. Portföylerinde 8.300 üretici firma var ve her an 3 bin civarındaki firma ile çalışıyor. Kendisinin bir tek bile üretim tesisi yok. Firmanın ortakları iki kardeşin yazdığı ve Wharton School Publishing tarafından 2008 yılında yayınlanan “Competing in a Flat World” kitabını özellikle mal sahibi ve üst yöneticilere tavsiye ediyorum.

2. Yine aynı yazıda bahsedilen işçi ücretleri doğru rakkamlardır. Yanlız fiyat üzerinden rekabet ettiğiniz takdirde rekabetçi avantajı uzun süre sürdürmek mümkün gözükmüyor. Yapılması gereken doğru hedefler ve doğru müşterilere karşı, doğru stratejiler oluşturmak gerekiyor; doğru insanlarla birlikte sağlam ve dinamik süreçler yaratmak ve her gün dünden daha becerikli, daha rekabetçi  olmak gerekiyor.

3. Dünya’ın öbür tarafında yani Güney Doğu Asya’da büyük ve kıran kırana rekabet sürerken dünyanın batı yöresindeki müşteri taleplerinde de önemli değiklikler olmaktadır. Müşteri talepleri dalgalanmakta, küçük partiler halinde siparişler verilmektedir. Hiçbir Satış örgütü 5-6 haftadan fazla stok tutmamaktadırlar. Çinden yola çıkan bir konteynerin Hamburg Limanına varışı gemi ile yaklaşık 5 hafta sürmektedir. Halbuki Türkiye’den çıkan bir TIR Avrupa ülkelerine 4-6 günde varmaktadır. Türkiye’nin Güney Doğu Asya’ya karşı lojistik avantaji açık ara Türkiyenin leyhinedir. Türkiye’deki Tekstil Sektörü yeni Kümeler oluşturarak yeni İş Modelleri geliştirerek başarısını sürdürmesi mümkündür. Ancak Türkiye’nin çevresinde  yeni oyuncular yeni iş modelleriyle ortaya çıkmaktadır. Yeşim Tekstil bu yönde önemli çalışmalar yapmaktadır. Yeşim Tekstil ve patronu Şenol Şenkaya büyük fark yaratacak çalışmaları sürdürmektedir.

Türk Mal Sahibi, Üst Düzey Yöneticileri, Mühendis ve Çalışanlarının yep yeni bir  solukla başta verimlilik, hız, çeşitlilik, kalite ve maliyetleri dünya ile rekabet eder seviyelere çıkartmaları; döviz kurunun arkasına saklanmadan ve soluk almadan, kahramanca çalışmaları çözümler üretmeleri gerekmektedir.

Yalçın İpbüken

 

Sabah Gazetesi New York Tımes 26/07/2010

GAZİPUR, Bangladeş – Bangladeş’in başkenti Dakka’nın 48 km kuzeyindeki bu yere gelirken, sekiz şeritli otoyol daralıyor. Arabalar en sonunda, çevresinde mangrov ağaçları ve küçük dükkânlar bulunan çamurlu, çukurlarla dolu bir yola giriyor. Ama burası taşradaki sıradan bir yer değil. Çinli fabrika işçilerinin ücret artışı talepleri, şirketlerin başka ucuz işgücü kaynakları aramasına neden olursa, yabancı yatırımcılar buraya giderek daha fazla uğrayabilir. Daha şimdiden, çelik kapılı ve yüksek beton duvarlı fabrikalarda, çoğunluğu kadın olmak üzere on binlerce işçi çalışıyor. İşçiler Wal-Mart, H ve Zara gibi Batılı markalara ve perakendecilere gün boyu tişört, pantolon ve süveter üretiyor. Buradaki Bangladeş şirketlerinden DBL Grup’un 9 bin işçisi, tişört ve örme giysi üretiyor. İşler o kadar iyi ki, şirketin 10 katlı yeni binasının inşaatı bitmek üzere. Binanın içinde bulunan futbol sahası büyüklüğündeki atölyelerde, sıra sıra dikiş makineleri var. DBL’de dikiş makinesinde çalışan 21 yaşındaki Maasuda Akthar, “Ailemizin paraya ihtiyacı olduğu için buraya geldik” diyor. Uzun süreden beri dünyanın fabrikası gibi çalışan Çin’deki maliyetler yükselince, işler giderek Bangladeş, Vietnam ve Kamboçya gibi ülkelere kaymaya başladı. Wal-Mart ve Liz Claiborne benzeri firmalar için tedarik ve giysi üretimi işlerini yürüten Hong Kong şirketi Li & Fung, Bangladeş’teki üretiminin geçen yıl yüzde 20 arttığını açıkladı. En büyük tedarikçi olan Çin’deki işler ise yüzde 5 azalmış. Li & Fung şirketler grubunun idari yöneticisi William Fung Mart ayında araştırmacılara, “Bangladeş çok rekabetçi bir hale geliyor” dedi.

Yatırımlar, Çin’de yakın zamanda meydana gelen ve fabrika işçilerinin büyük zamlar almasını sağlayan işçi eylemlerinden ve Pekin’in kur politikasındaki değişikliklerden önce yön değiştirmeye başlamıştı. Kur politikasındaki değişim, Çin’in ihraç mallarının maliyetini artıracak. Ekonomistlere göre, Çin’deki düşük ücretli işlerin ülkeden çıkışı hızlanacak. İşçi haklarını savunanlara göre, giyim sektöründe dünyanın en düşük ücretleri Bangladeş’te. Ülke standartlarına göre nispeten iyi kazanan Akthar, ayda yaklaşık 64 dolar alıyor. Buna karşılık, Çin’in sanayileşmeye başlayan kıyı bölgelerindeki asgari ücret 117 ile 147 dolar arasında. Ancak Çin’de muazzam bir göçmen işçi nüfusu, modern yollar ve sanayi bölgelerinde modern elektrik altyapısı var. Bangladeş’in çoğu bölgelerinde, günde 6-7 saate varan elektrik kesintileri yaşanıyor. Çünkü ülkede elektrik santrallerine ve doğal gaz yataklarına yeterince yatırım yapılmamış. Hükümet sorunu çözmeye çalışsa da bu hemen olacak bir şey değil. Ülkedeki okuma yazma oranı sadece yüzde 55. Oysa Çin’de bu oran yüzde 92’nin üzerinde. Bu yüzden, Dakka merkezli bağımsız araştırma örgütü Politika Diyalogu Merkezi’nin bir raporuna göre, ülkedeki işçilerin tişört, ceket ve örme giysiler üretimindeki verimliliği Çinli işçilerin dörtte biri kadar.

Bangladeş bu dezavantajlarına rağmen, hazır giyim ürünleri ihracatını 2004 ile 2009 arasında neredeyse ikiye katladı. Sektörde şu anda yaklaşık 3 milyon kişi çalışıyor. Bu rakam, ekonomisi tarıma dayalı olan 160 milyon nüfuslu ülkedeki en büyük sanayi sektörü istihdamı. 2009 Haziran-Kasım dönemindeki hazır giyim ihracatı, ülkenin 7,1 milyar dolarlık toplam ihracatının yüzde 80’inden fazlasını karşıladı. Dünya Ticaret Örgütü’ne göre, Bangladeş gelişmekte olan ülkeler arasındaki üçüncü büyük hazır giyim ihracatçısı. Çin 2008’deki 120 milyar dolarlık hazır giyim ihracatıyla birinci gelirken, onu uzak ara ile Türkiye takip ediyor. Bangladeşli işçiler de Çinliler gibi yüksek ücret istemeye başladı. Hazır giyim işçileri, aylık asgari ücretin yüzde 200 artışla 5 bin takaya (yaklaşık 71 dolar) çıkarılmasını istiyor. Bu, birkaç yıllık deneyime sahip işçilerin şu anki ücretine eşit. Yakında asgari ücreti artırmaya hazırlanan hükümet, en son 2006’da yaptığı zamla ücreti bin 662,5 (yaklaşık 24 dolar) takaya çıkardı. O zamandan beri yıllık enflasyon yüzde 9,9’a kadar çıktı. 60 binden fazla üyesi olan Hazır Giyim İşçileri Birliği Forumu’nun Başkanı Muşrefa Mişu, “İşçilerin çoğu, oda kirasının 2 ile 3 bin taka arasında olduğu gecekondu bölgelerinde yaşamını sürdürüyor” diyor. Fabrika sahiplerine göre, ücretlerdeki büyük bir artış onları Vietnam ve diğer büyük imalatçılarla rekabet edemez hale getirecek. Bangladeş hazır giyim sektörü örgütünün eski yöneticilerinden olan, Wal-Mart ve H gibi müşterilerle çalışan fabrika sahibi Enisul Hak, “Ücret 5 bin taka olursa, fabrikalarımı kapatacağım. Hatta ücret 3 bin taka olduğunda bile birçok fabrika üç dört ay içinde kapanır” diyor.

Kaynak : http://www.sabah.com.tr/NewYorkTimes/2010/07/26/tekstil_uretimi_yavas_yavas_cinden_bangladese_kayiyor

CEVAP VER