Toyota Tarzı Yalın Liderlik

0
2089

1. Yalın felsefeyi kısaca anlatır mısınız?

Yalin felsefe, bu düşünceyi benimseyen, öğrenen, samimi gayretle uygulayan şirketlere ayakta kalmayı, rekabet karşısında fark yaratmayı, karlı olmayı, aynı zamanda çalışanlarına çok olumlu ve modern insana yakışır bir çalişma ortami sağlamayi, her türlü israftan arinmiş şekilde zamaninda ve ilk seferde doğru üretim yapmayi, müşteri memnuniyetini en üst seviyeye çikarmayi vaad etmektedir. Uzun süreli karşilikli refahi, istikrari beraberinde getirmektedir. Türkiye’nin 2023 yilina giderken benimsediği 500 milyar dolarlik ihraç hedefine ciddi bir yaklaşim, düşünce, metod ve yöntem getirmektedir.
Günümüzde iki unsurun birden firma içinde kök salmasi gerekmektedir : Yalin üretimle operasyonel mükemmellik sağlanirken, farklilaşmak için yine yalin düşünce yolu ile arge ve yeni ürün geliştirme, pazar ile iletişim, zaman ve enerji kazanci ve dikkat artişi hedeflenmelidir.
Yalin düşüncenin amaci, ilk hammaddeden itibaren zaman kaybini ve 8 önemli israfi en aza indirerek müşterinin istediği veya isteyebileceği ürün ve hizmetleri, rakiplerinden farkli ve avantajli olarak sunabilirken, çalişanlarin yaptiklari işleri büyük bir güven ve keyif ile yapmasina çalişan; insanoğlunun bugün itibariyle geliştirebildiği en gelişmiş yönetim ve düşünce sistemidir. Kurumlarda bireyden başlayarak, birey içinde yer aldiği ekibin, takimin, takimlarin içinde yer aldiği değer akişlarinin, tedarik sisteminin her gün gelişerek, öğrenerek yeni zirvelere çikmasini amaçlayan bir felsefedir.

2. Bu düşüncenin İK sektörüne uyarlanmasının avantajları nelerdir? Örnekler ile anlatır mısınız?

Şirketlerde İK’nın önemli görevleri arasında çalışan memnuniyetini sağlayacak enstrümanları bilmek, bulmak ve şirket kültürüne uygun şekilde uygulamak vardır.
İK, çalışanların gelişimini sistematik olarak sağlayacak programları hazırlamalı ve liderlerin yetişmesini kolaylaştırmalıdır.
Çalışanın gelişmesi öğrenmek ile olacaktır. Öğrenmek ise yapabilmektir.
Endüstri’de çalışanlar nasıl öğrenirler, biz yöneticiler olarak çalışanların öğrenmelerine nasıl bir katkıda bulunuyoruz veya çalışanların öğrenmelerini zorlaştırıyoruz.
İnsana saygının olmadığı, insanların korktuğu ortamlarda öğrenme meydana gelmesi çok zordur.
Her şeyden önce firma içindeki genel hava dostça olmalı, insanlara tehdit oluşturmamalıdır. İnsanlar çalışmak için firmalarına gitmeyi adeta arzu etmelidirler.
İnsanlar, küçük takımlar halinde anlamlı işler yaptıklarında daha öğrenme isteklisi olmaktadırlar. İnsanların en rahat ettikleri, kendileri ile diğerlerini bir arada tuttukları ortamlar anlamlı küçük çalışma gruplarıdır.
İnsanlar, çalışanlar kendilerinin görevlerini, başarmak durumundaki hedeflerini hiçbir şüpheye vermeyecek şekilde bilmelidirler. Daha güzeli insanlar bu hedeflerin oluşturulmasına katkıda bulundukları ortamda daha sorumlu olmaktadırlar. Sahiplenmeleri daha da artmaktadır.
İnsanların en büyük korkuları işe yaramamaktır. İşlerini kaybetme korkusu bu ilk korkularından sonra gelmektedir. İnsan kendini değersiz hissettiği takdirde onu güçlendirmek, öğrenmesini sağlamak hemen hemen imkânsızdır.
Çalışanların işlerini öyle tasarlayalım ve yönetelim ki, çalışanlar endişe veya can sıkıntısı çekmesinler. Aksine tam dikkatlerini vererek, keyif alarak, becerilerine uygun ama başarabilecekleri zorluktaki yaptıkları işi başardıkça doyuma ulaşsınlar., takdir görsünler.
Yaptığı işi, tutku derecesinde sevmek başarılı ve mutlu yaşam için başlıca koşuldur. Konu üzerinde sürekli derinleşmek başarı için ikinci koşuldur. Performansını/ yaptığını sürekli gözden geçirmek, ders çıkartmak ve sürekli hedefi yükseltmek başarının ikinci koşulunun tamamlayıcısıdır.
Başarı ve mutluluğun üçüncü olmazsa olmaz koşulu ise, yeniliklere açık fikirli olmaktır.

3. Toyata tarzı yalın liderlikten biraz bahseder misiniz? Kazanımları neler oldu? Rakamsal olarak bir değerlendirmeniz var mı? (Verimlilik ve rekabette yüzde 50 artış gözlemlendi gibi)

Toyota Tarzı yalın liderlik bir şirketin gelişimi için en kritik unsurlardan biridir. Liderlik deyince yalnızca şirketin üst seviyeleri algılanmamalıdır; 5-20 kişilik işçi takımını yöneten formen (hat lideri) de lider olarak düşünülmelidir. Bir şirketteki insanları belli bir amaç doğrultusunda yönlendiren, süreçlerin iyileştirilmesi için çalışanları motive eden liderler, bu konudaki etkinlikleri seviyesinde şirketin başarılı iş sonuçları elde etmesini sağlarlar.
Sanayimizde israf vardır ve yaygındır. Yalın işletmelerde israf bulunur ve sürekli olarak azaltılır, yok edilir. Yalın Düşünce 8 tip israf tanımlar. Yalın uygulanmamış işletmelerde işçilikte %30-40 israf çıkabilmektedir. Bunun önlenmesi demek verimliliğin bu oranlarda artmasıdır. Bu sağlandığında toplam maliyet %20-30 azalabilecektir. Gereksiz stoklar %50 oranında nakde dönebilir. Fabrikalarda ve ofislerde işin yayıldığı alan kullanımında %50’ye varan azalmalar olabilmektedir. Hata oranı çok azaldığı için tamire ve yeniden işlemeye gerek kalmamaktadır.
Bir şirkette 6 ay gibi bir sürede kişi başına üretim %81 arttı, başka bir firmada 2 yılda 12.000 m2 alan tasarrufu sağlandı, müşteriye yeni ürün teslim süresini %50 kısaltan firmalar var, 1-2 yıllık süre içinde maliyetlerde %7-25 arasında bir azalma sağlanabiliyor. Stoklar %50, verimlilik %60 seviyesinde artabiliyor. Ürün geliştirme süresi %75 kısalabiliyor.
Çalışanların bu sonuçları elde etmesinde liderliğin rolü çok büyüktür.
Yalın liderlik sadece israfın azaltılması ve karın arttırılması değildir; aynı zamanda insanların geliştirilmesidir. Yalın girişimlere liderlik yapabilecek ve destekleyebilecek kişisel kapasiteye sahip olmak için kişinin önce kendini geliştirmeye ihtiyacı vardır. Diğer çalışanlarla işletmenin günlük aktivitelerini yönetmek, sonuçları sürekli iyileştirmek ve problem çözmek çalışanları geliştirmek kadar, kişinin kendisinin de güçlenmesi için ihtiyaç duyulan ‘egzersizlerdir’. Liderler bu konuda zaman ve enerji harcamalıdır; bu konuyu delege etmemelidirler.

4. Toyata tarzı yalın liderlik anlayışını benimsemiş, başarılı olmuş ve bunu sürdüren tanınmış bir firma var mı? Kısaca bahseder misiniz?

Dünyada yalın uygulamalara çoktan başlamış firmalar arasında hemen akla gelenler Boeing, Coca Cola, Starbucks, Nike, Bosch, General Electric, Ford ve bunlarin tedarikçileridir diyebiliriz.
Türkiye’de yalın uygulamalara devam eden Assan Grubu, Coşkunöz Grubu, Borusan Grubu, Bosch, Boydak Grubu, Doğuş Grubu, Eti, Ford Otosan, Goodyear, İnci Holding, MAN, Orhan Holding, Otokar, OYAK, Pirelli, Tofaş Türk, Toyota Türkiye, Üçge, Ülker, Vestel, YKK, Yeşim Tekstil gibi firmalar vardır.

5. Liderliğin sürdürülebilir olması için tavsiyeniz nedir?

Bir şirkette liderler alt kadrolarını sürekli geliştirebiliyorlarsa, strateji yayılımı (Hoshin) yukardan aşağıya ve aşağıdan yukarıya geri bildirimlerle işliyorsa ve böylece yalın uygulamalar bir şirket kültürü haline geldiyse liderlik yapısı artık olgunlaşmıştır diyebiliriz. Tabiki böyle bir yapının oturması zaman alacak ve adım adım gelişecektir.

HaberTurk-IK-23.06.2013

 

CEVAP VER